🔴 प्रमुख घडामोडी (The Big Three)
१. LIGO इंडिया — हिंगोली, महाराष्ट्र
लार्सन अँड टुब्रो (L&T) ला महाराष्ट्रातील हिंगोली जिल्ह्यातील औंढा येथे भारताच्या LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) सुविधेच्या बांधकामाचा कंत्राट मिळाला आहे.
LIGO India हा DAE (Department of Atomic Energy) चा 'Mega Science' प्रकल्प आहे (RRCAT, IPR व US LIGO Lab च्या सहकार्याने).
गुरुत्वाकर्षण लहरी (Gravitational Waves) शोधण्यासाठी वापरला जाणारा हा वेधशाळा प्रकल्प आहे.
बोनस फॅक्ट: कमी भूकंप नोंदी आणि मानवी हस्तक्षेपाचा अभाव यामुळे १०० हून अधिक जागांमधून हिंगोली ची निवड करण्यात आली.
२. आशिया आर्थिक संवाद (AED) २०२६ — पुणे
थीम: "Geoeconomics Beyond Globalisation: Tariffs, Technologies and Strategic Alignments"आयोजन: परराष्ट्र मंत्रालय (MEA) + पुणे आंतरराष्ट्रीय केंद्र (PIC) | दिनांक: २६–२८ फेब्रुवारी, पुणे
ठिकाण: PIC चा नवीन कॅम्पस, पाषाण
AED हे जिओइकॉनॉमिक्स (भू-अर्थशास्त्र) वर केंद्रित महत्त्वाचे 'Track 1.5' व्यासपीठ आहे.
नवीन उपक्रम: यंदा पहिल्यांदाच 'सार्वजनिक आरोग्य आणि आर्थिक विकास' यावर स्वतंत्र सत्र आयोजित करण्यात आले.
चर्चेचे प्रमुख विषय: AI, सेमीकंडक्टर्स, संरक्षण उत्पादन आणि हिंदी महासागरातील भू-अर्थशास्त्र.
९ देशांतील ४५ हून अधिक वक्ते यात सहभागी झाले होते.
३. वायू शक्ती २०२६ — भारतीय हवाई दलाचा सराव
दिनांक: २७ फेब्रुवारी २०२६ | स्थान: पोखरण फायरिंग रेंज, राजस्थान
पोखरण येथे भारतीय हवाई दलाने (IAF) वायू शक्ती २०२६ हा मोठा युद्धाभ्यास आयोजित करून 'दिवस, सांज आणि रात्र' (Day, Dusk, and Night) अशा तिन्ही वेळी लढण्याची क्षमता सिद्ध केली.
प्रमुख पाहुणे: भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी विशेष उपस्थिती लावली आणि स्वदेशी 'प्रचंड' (Prachand LCH) हेलिकॉप्टरमधून उड्डाण (sortie) केले.
ब्रीदवाक्य (Tagline): "अचूक, अभेद्य आणि सटीक" (Infallible, Impervious, and Precise).
सहभाग व आत्मनिर्भरता: १३०+ विमाने (Rafale, Su-30MKI, Tejas इ.) आणि 'आकाश' (Akash) व 'समर' (SAMAR) या स्वदेशी क्षेपणास्त्र प्रणालींचे (surface-to-air) यशस्वी प्रदर्शन.
ऑपरेशन सिंदूर (Operation Sindoor): या सरावात पहलगाम हल्ल्यानंतर IAF ने केलेल्या 'ऑपरेशन सिंदूर' प्रात्यक्षिकाचे स्मरण करण्यात आले.
स्वरूप: हा एक वेळोवेळी आयोजित केला जाणारा (periodically conducted) वायुसेनेचा एक महत्त्वाचा सराव आहे.
🔵 इतर महत्त्वाच्या बातम्या
# | बातमी | MPSC कोन |
|---|---|---|
१ | राष्ट्रीय दिव्यांगजन क्रिकेट महोत्सव २०२६ — भोपाळ, MP येथे उद्घाटन; १०० तास सलग खेळाचा गिनीज व लिम्का बुक जागतिक विक्रम प्रयत्न (Not Out @ 100) | दिव्यांग कल्याण, क्रीडा धोरण |
२ | राष्ट्रीय आरोग्य मेळा २०२६ — शेगाव, महाराष्ट्र; AYUSH आरोग्यसेवेवर भर | आयुष मंत्रालय, महाराष्ट्र |
३ | मराठी — अभिजात भाषा दर्जा — उत्सव सुरू; परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे | भाषा धोरण, MPSC Marathi |
४ | ग्रीन हायड्रोजन करार — उत्तर प्रदेश व जपानच्या यामानाशी प्रांतादरम्यान MoU | स्वच्छ ऊर्जा, आंतरराष्ट्रीय सहकार्य |
५ | राज्य नवोन्मेष अभियान (SIM) — NITI आयोगाच्या अटल इनोव्हेशन मिशन (AIM) अंतर्गत हे 'स्टेट इनोव्हेशन मिशन' मॉडेल राबवणारे त्रिपुरा हे पहिले राज्य ठरले आहे. तसेच त्रिपुरा पहिले राज्य-स्तरीय AI धोरण (State AI Policy) आणणार आहे. | नवोन्मेष धोरण |
६ | MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा निकाल — एकत्रित गट-अ/ब पूर्व परीक्षेत २७५४ उमेदवार मुख्य परीक्षेसाठी पात्र | थेट MPSC संबंधित |
७ | Dr. Shubha V. Iyengar — Drishti System — धुक्यात धावपट्टीची दृश्यमानता सुधारण्यासाठी हे भारताचे पहिले स्वदेशी transmissometer तंत्रज्ञान आहे. (Padma Shri 2026) | विज्ञान व तंत्रज्ञान |
८ | Dr. Shaila Apte — Speech Processing — वाक् प्रक्रिया संशोधनात उल्लेखनीय प्रगती | विज्ञान, मराठी संशोधक |
९ | उपराष्ट्रपतींचा केरळ दौरा — उपराष्ट्रपती श्री C.P. राधाकृष्णन यांचा केरळ भेट | संविधानिक पद |
१० | आदिवासी कल्याण मंत्रालय — नवीन आदिवासी कल्याण उपक्रमांची घोषणा | आदिवासी धोरण, कल्याण योजना |
🟢 आजचा एक महत्त्वाचा शब्द
जिओइकॉनॉमिक्स (Geoeconomics) — आर्थिक साधनांचा वापर करून भू-राजकीय उद्दिष्टे साध्य करण्याचे शास्त्र. जागतिकीकरणानंतरच्या युगात हे संकल्पना अधिक प्रासंगिक बनली आहे.
📌 आजचे MPSC Quick Revision
LIGO India → हिंगोली, महाराष्ट्र → L&T → DAE (Mega Science प्रकल्प)
AED 2026 → पुणे → MEA + PIC → थीम: Geoeconomics Beyond Globalisation
वायू शक्ती २०२६ → IAF (२७ फेब्रु.) → पोखरण, राजस्थान → राष्ट्रपतींची उपस्थिती व 'अचूक, अभेद्य आणि सटीक'
मराठी अभिजात भाषा → केंद्र सरकारने मान्यता दिली
MPSC पूर्व निकाल → २७५४ पात्र
📲 अधिक अपडेट्ससाठी:Telegram: t.me/MPSC_Planner | WhatsApp Channel वर जॉईन व्हा